Kraken is in Nederland tegenwoordig bij wet verboden. Dat hebben we te danken aan de controversiële Wet Kraken en Leegstand, die op 1 oktober 2010 van kracht werd. De Woonbond is van mening dat leegstand effectiever besteden kan worden zonder een wettelijk verbod op kraken, en maakt zich zorgen over de rechtspositie van een groep huurders die sinds de wet Kraken en Leegstand alleen maar groeit, de anti-kraakbewoners.
Met de Wet Kraken en Leegstand is kraken onder het strafrecht
ondergebracht en wordt het als een misdrijf beschouwd. Met navenante hoge straffen en boetes.
Leegstand bestrijden lukt beter zonder kraakverbod
De Woonbond betreurt het dat een belangrijke stok achter de deur bij het bestrijden van leegstand bij wet is verboden. In de decennia voordat het kraakverbod van kracht werd was juist een redelijke balans ontstaan tussen de economische belangen van vastgoedeigenaren, de sociale rechten van mensen die een dak boven het hoofd nodig hebben, en het maatschappelijke belang van een leefbare omgeving zonder leegstand.
Zonder leegstand worden er ook geen woningen gekraakt. In plaats van kraken te verbieden was het volgens de Woonbond effectiever geweest om de fiscale aftrekbaarheid van leegstand af te schaffen. Omdat de kosten van leegstand aftrekbaar zijn van de belasting voelt de vastgoedeigenaar de leegstand nauwelijks in de portemonnee. Dat is contra-productief bij het bestrijden ervan.
Rechtspositie anti-kraakbewoners zorgelijk
De Woonbond maakt zich zorgen over de rechtspositie van een groep huurders die sinds de wet Kraken en Leegstand alleen maar groeit, de anti-kraakbewoners. Hun rechtspositie is bedroevend. Het zelfregulerende keurmerk waar de antikraakbranche in juli 2010 mee kwam, heeft dat niet verbeterd.
-
Anti-kraakbewoners tekenen geen (tijdelijk) huurcontract maar een bruikleenovereenkomst, waardoor ze geen aanspraak kunnen maken op huurbescherming.
-
Om risico's voor pandeigenaren uit te sluiten kennen de bruikleenovereenkomsten voor anti-kraakbewoners tal van verregaande beperkingen, verboden en verplichtingen over het gebruik van het pand
-
Bepalingen in bruikleenovereenkomsten voor anti-kraakbewoners zijn vaak in strijd met grondrechten en andere rechten die zijn opgenomen in het Nederlandse strafrecht, het Europees Verdrag tot Bescherming van de Rechten van de Mens en het door de Verenigde Naties geformuleerde Recht op Adequate Huisvesting.
-
Naast een strenge voorafgaande screening van antikraakbewoners volgt in de praktijk vaak een structurele inmenging van antikraakbureaus in de persoonlijke levenssfeer van 'hun' bewoners. Zo mogen antikrakers vaak niet over het bewuste pand spreken met de pers of de eigenaar, worden antikrakers bij het krijgen van kinderen op straat gezet en wordt hun het recht ontzegd om bezwaar te maken in procedures die hun woonruimte aangaan.
-
De eigenaar of het antikraakbureau heeft niet de verplichting om ook maar iets te doen aan onderhoud.
-
De bruikleenovereenkomst kan zonder opgaaf van reden worden beëindigd, zonder recht op vervangende woonruimte.
-
De niet-gespecificeerde 'bruikleenvergoedingen' lopen vaak op tot een paar honderd euro per persoon per maand, exclusief kosten voor gas, water en licht. De Woonbond vindt, samen met legio huurrechtdeskundigen, dat deze vergoedingen feitelijk als huur moeten worden beschouwd, en niet als bruikleen. Dat blijkt ook uit jurisprudentie.
