Het terrein van wonen en zorg is actueel door het toenemend aantal ouderen in Nederland. Het speerpunt voor de Woonbond is voldoende, betaalbare woningen die geschikt zijn voor ouderen en mensen met een beperking. Verder hebben de plannen voor het (financieel) scheiden van wonen en zorg de aandacht. De Woonbond werkt op dit vlak nauw samen met LOC Zeggenschap in zorg, die de belangen van cliënten(raden) in zorg en welzijn behartigt
Inhoudsopgave
- Scheiden wonen en zorg
- Actieplan Beter (t)huis in de buurt
- WMO: kansen voor samenwerking wonen, zorg en welzijn
- Scholing en advies over Wonen en Zorg
Laatste Nieuws
Scheiden wonen en zorg: geen stelselwijziging, wel stimulering
Staatssecretaris Bussemaker (VWS) en minister Van der Laan (WWI) hebben eind juni 2009 in een brief aan de Tweede Kamer hun standpunt over het scheiden van wonen en zorg uiteengezet. Zij willen op dit moment niet overgaan tot het volledig doorvoeren van een stelselwijziging om wonen en zorg te scheiden. Wel wordt het huidige beleid ter stimulering van scheiding van wonen en zorg intensief voortgezet. Hiermee wordt de diversiteit in woonvormen vergroot voor mensen die zorg nodig hebben.
In de kabinetsvisie op goede zorg en de toekomst van de AWBZ (Zeker van zorg, nu en straks", 13 juni 2008) werd aangekondigd dat wonen en zorg verder gescheiden zou worden voor mensen bij wie dit voordeel oplevert, in de zin van meer keuzemogelijkheden. Het financieel scheiden van wonen en zorg kan op twee manieren gerealiseerd worden: een eenmalige stelselwijziging of een geleidelijke invoering.
De VWS-staatssecretaris en de WWI-minister concluderen nu op basis van onderzoeksresultaten dat het niet verstandig is om over te gaan tot het in één keer financieel scheiden van wonen en zorg volgens een stelselwijziging. Het geeft maar een beperkte efficiencywinst, terwijl het wel grote nadelige financiële gevolgen met zich mee brengt. Zo kan het nadelig uitpakken voor mensen met lagere inkomens, vooral bij mensen onder de 65 jaar en mensen met een Wajong-uitkering. Om die effecten te voorkomen kiezen de bewindslieden voor de weg van de geleidelijkheid.
Het huidige beleid, dat al is gericht op het bevorderen van scheiding van wonen en zorg, zal met kracht worden voortgezet. Het doel is dat mensen zelf kunnen kiezen hoe zij willen wonen en dat zorg op verschillende manieren geleverd kan worden. Dat betekent dat ouderen en mensen die zorg behoeven langer thuis kunnen blijven wonen. Of dat ze kunnen kiezen voor bijvoorbeeld een kleinschalige woonvorm die aansluit bij hun wensen en behoeften.
Actieplan Beter (t)huis in de buurt
Het ministerie VROM/WWI en VWS hebben in het actieplan Beter (t)huis in de buurt de doelstellingen uit het Coalitieakkoord ingevuld op het gebied van wonen, welzijn en zorg.
Het plan is in december 2007 gepresenteerd.
In 2006 was 14,3 procent van de bevolking 65 jaar of ouder. In 2040 zal dat 25 procent zijn. De regering wil dat ouderen zo lang mogelijk in hun wijk kunnen blijven wonen. Om wijken generatiebestendig te maken is er echter een grotere variatie in het woonaanbod nodig en moeten er servicepunten komen voor welzijn en zorg. In het actieplan zijn vier thema's uitgewerkt:
- een samenhangende aanpak en regie op lokaal niveau (verbinding)
- voldoende geschikte woningen en variatie in aanbod
- zorg en ondersteuning op maat
- generatiebestendige wijken en woonomgeving
Het actieplan benoemt niet alleen acties van het rijk, het geeft ook een overzicht van activiteiten die op het terrein liggen van cliëntenorganisaties, koepels en brancheorganisaties. Ook de taak van gemeenten (in het kader van de Wmo) en de corporaties wordt nadrukkelijk benoemd.
WMO: kansen voor samenwerking wonen, zorg en welzijn
Huurdersorganisaties doen er verstandig aan samenwerking te zoeken met andere partijen die per 1 januari 2007 te maken krijgen met de Wet Maatschappelijke Ondersteuning (WMO), zoals cliëntenraden en organisaties van ouderen, patiënten en mantelzorgers. Gezamenlijk kan er dan invloed worden uitgeoefend op de WMO in de praktijk.
Dat was het advies van Woonbond-beleidsmedewerker Ria Meijerink op het Woonbond symposium (13 oktober 2006) over de WMO, die komend jaar ingaat. Samenwerking van belangenorganisaties biedt de beste kansen op invloed op het toekomstige WMO-beleid. Daardoor ontstaat een duidelijker beeld van de behoefte, kunnen voorstellen beter op elkaar worden afgestemd en wint de lobby naar de (gemeente)politiek aan kracht. Meijerink adviseerde huurdersorganisaties hun partijtje zo duidelijk mogelijk mee te blazen, 'anders gaat de WMO niet over wonen, maar alleen over zorg en welzijn'.
Cock Vermolen ging vooral in op het voortraject van de WMO, waarin bij de Tweede Kamer is aangedrongen op forse verbetering van het oorspronkelijke wetsvoorstel. Via een succesvolle lobby van de samenwerkende ouderenbonden met steun van andere maatschappelijke organisaties, waaronder de Woonbond, kwam de garantie op zorg, in de vorm van een 'compensatieplicht' alsnog in de definitieve wet. Toch liggen er volgens Vermolen nog een paar belangrijke opgaven: om de wmo goed te laten functioneren zal een 'coalitie van georganiseerde burgers' haar inbreng en 'stevige ondersteuning' moeten leveren.
Namens de corporatiewereld gaf Yvonne Witter, adviseur van het Aedes-Actiz Kenniscentrum Wonen-Zorg haar visie. Ze stelde dat de wmo voor de corporaties al lang is begonnen: op diverse prestatievelden, zoals leefbaarheid, maatschappelijke opvang en verslavingsbeleid worden al projecten tot stand gebracht. Van hun aanstaande regisseursrol hebben veel gemeenten ook al werk gemaakt, zeker in de 'proeftuinen' Middelburg en Waalwijk. Wethouder Albert de Vries schetste een beeld van de woonservicezones in Middelburg, dat tientallen clusters zorgwoningen overal in de stad krijgt. Hans Brekelmans van de gemeente Waalwijk gaf een indruk van wat het accent op de leefbaarheid oplevert.
Scholing en advies over Wonen en Zorg
Het Woonbond Kennis- en Adviescentrum (WKA) verzorgt niet alleen cursussen over Wonen en Zorg, maar ook ateliers. Doel is contact tot stand te brengen en ervaringen uit te wisselen tussen belangenorganisaties die te maken hebben met wonen, zorg en welzijn en samenwerking stimuleren om plaatselijk ouderenbeleid te beïnvloeden (twee startbijeenkomsten, een aantal ateliers per thema, slotbijeenkomst en bijeenkomst over de voortgang). Overigens kunt u ook voor advies en onderzoek bij het WKA terecht. Zo kan het WKA u ook helpen een schatting te maken van de behoefte aan zorg en voorzieningen in een bepaalde plaats.