Buurtrechten op de kaart

11 juli 2017

Steeds meer Nederlandse gemeenten geven ruimte en middelen aan bewonersinitiatieven. 125 van de 390 gemeenten hebben inmiddels een of meerdere buurtrechten ingevoerd. Het Landelijk Samenwerkingsverband Actieve bewoners maakt inzichtelijk hoe uw gemeente er voor staat in een online buurtrechtenkaart.

Vrijwilliger en deelnemer aan bewonersactiviteiten van Wij(k) voor Elkaar, Deventer
Vrijwilliger en deelnemer aan bewonersactiviteiten van Wij(k) voor Elkaar, Deventer

Buurtrechten zijn rechten waarmee inwoners onder meer makkelijker publieke diensten kunnen overnemen, buurthuizen en parken in beheer kunnen nemen en toegang tot geld hebben.

Al sinds 2012 zet het Landelijk Samenwerkingsverband Actieve (LSA) zich in voor het invoeren van buurtrechten. ‘Nu steeds meer wordt ingezet op burgerkracht en burgerverantwoordelijkheid is het duidelijk dat de verhoudingen scheef zijn. Dat bewoners uit een wijk bijvoorbeeld lijdzaam moeten toezien hoe hun buurthuizen wegbezuinigd worden, terwijl ze het zelf zouden willen en kunnen overnemen. Door het invoeren van buurtrechten worden de scheve verhoudingen recht getrokken’, betoogde het LSA destijds.

Rechten voor bewonersgroepen

Geïnspireerd door de 'community rights' in het Verenigd Koninkrijk, beschreef het LSA welke rechten bewonersgroepen zouden moeten hebben om hun werk in de wijken uit te kunnen voeren, ook in crisistijd: het Recht om uit te dagen (right to challenge), het Recht op openbare gebouwen en publieke ruimtes, een Open overheid, Toegang tot geld, het Recht op buurtplanning, en Zelfgekozen ondersteuning.

Nieuwe verhoudingen overheid en burgers

Bij het invoeren van de decentralisatie van rijksbeleid naar de gemeenten in 2015 was de belofte dat het beleid dichterbij de burger kwam te staan. Er werd een grote rol toegedicht aan sociale netwerken en initiatieven vanuit de samenleving. Maar afspraken om tot nieuwe verhoudingen tussen de overheid en bewonersinitiatieven te komen, ontbraken vrijwel overal. Daarnaast hadden burgerinitiatieven geen gelijkwaardige positie om vanuit te onderhandelen.

Inventarisatie van invoering buurtrechten

Het LSA drong bij gemeenten onverminderd aan op de invoering van buurtrechten. Met name bij middelgrote gemeenten is dit aangeslagen, zo blijkt uit een inventarisatie van het LSA. Tweeëneenhalf jaar na het invoeren van de decentralisaties heeft het LSA aan alle gemeenten in Nederland gevraagd wat zij doen op het gebied van buurtrechten. De informatie die ze heeft ontvangen is in de online buurtrechtenkaart gezet.

Middelgrote gemeenten enthousiast

Breda, Tilburg en ook andere middelgrote gemeenten zijn inmiddels al ver met het invoeren van meerdere buurtrechten. 'We zien dat het gedachtegoed aanslaat', aldus Thijs van Mierlo van het LSA. 'Maar we zien ook dat er nog veel gemeenten niet of amper meedoen. Er is nog een flinke slag te maken.'

Nieuwe website LSA

Het LSA vernieuwde ook zijn hele website, nu overzichtelijk onderverdeeld in subsites: Zelfbeheer, Ondernemen, Buurtrechten en Zorg. Onder de subsite Buurtrechten vindt u ook de online buurtrechtenkaart

LSA
zelfbeheer

De Woonbond is er voor huurders en hun organisaties!

Word nu lid en profiteer van alle voordelen