Kostendelersnorm verergert woningnood

11 november 2020

De kostendelersnorm belemmert woningdelen en maakt de woningnood erger. Maatschappelijke organisaties signaleren dit al langer, maar het blijkt nu ook uit nieuw onderzoek dat het ministerie van Sociale Zaken liet uitvoeren.

Jonge vrouw op straat
De kostendelersnorm draagt bij aan dakloosheid onder jongvolwassenen met bijstandsgerechtigde ouders

In 2015 werd de kostendelersnorm ingevoerd. Sindsdien worden uitkeringsgerechtigden die met andere volwassenen in één huis wonen gekort op hun uitkering. Hoe meer mensen er bij elkaar wonen, hoe lager de uitkering per bijstandsgerechtigde persoon.

Toenemende woningnood

Maar sinds 2015 is ook de woningnood toegenomen en het aantal daklozen fors gegroeid. Als één van oplossingen voor de wooncrisis komt daarom steeds vaker in beeld: stimuleren dat mensen een woning delen.

Belemmeringen bij woningdelen

In opdracht van het ministerie van SZW onderzocht bureau Significant APE welke belemmeringen bijstandsgerechtigden ervaren als zij een woning delen. Forse belemmeringen, zo blijkt. Woningdelen leidt tot financiële afhankelijkheid van huisgenoten die het meestal ook niet breed hebben.  Woningdelers ervaren de regels over werk, inkomen en wonen als zeer ingewikkeld. En gemeenten zijn terughoudend met ‘maatwerk’ (niet toepassen van de kostendelersnorm), uit angst voor misbruik.

Jongvolwassenen vaker dakloos

De kostendelersnorm leidt er in de praktijk toe dat jongvolwassenen vaker dakloos raken. Ouders hebben onderhoudsplicht voor kinderen jonger dan 21. Is de ouder bijstandsgerechtigd? Dan draaien de rollen om zodra het kind 21 is.  Wie dan nog thuis woont moet de ouder(s) financieel gaan onderhouden. Gevolg: veel bijstandsgerechtigde ouders voelen zich gedwongen hun 21-jarigen te laten vertrekken, zonder dat er een woning is waar ze naartoe kunnen.

Financiële straf op zorgen voor elkaar

De kostendelersnorm werkt ook belemmerend bij het leveren van zorg aan naasten. Een vriendin die na haar scheiding dakloos raakt onderdak bieden? Bij je hulpbehoevende vader intrekken omdat hij intensieve zorg nodig heeft? Wie in de bijstand zit wordt financieel hard gestraft voor dit soort zorg aan naasten, dus durft er meestal niet aan te beginnen.

Woningdelen aantrekkelijker maken

Volgens Significant APE kan de overheid ‘aan verschillende knoppen draaien’ om woningdelen aantrekkelijker te maken voor mensen in de bijstand. Dat komt neer op:

  • De onderlinge financiële afhankelijkheid van woningdelers verminderen. Dus o.a. iets doen aan de kostendelersnorm
  • Gemeenten meer mogelijkheden geven voor maatwerk
  • Regels minder ingewikkeld maken en de voorlichting daarover verbeteren
  • Zorgen voor meer geschikte woonruimte waar mensen kunnen woningdelen

Kostendelersnorm van tafel?

Het onderzoek van Significant APE is voor staatssecretaris Van ’t Wout aanleiding om te ‘verkennen’ of het mogelijk is de kostendelersnorm ‘anders vorm te geven’.  Wat de Woonbond (en talloze andere maatschappelijke organisaties) betreft gaat de kostendelersnorm in de huidige vorm van tafel.  Volgende week debatteert de Tweede Kamer over deze kwestie.


Update 17 november - Diverse maatschappelijke organisaties -waaronder de Woonbond- tekenden het door FNV opgestelde manifest waarin wordt opgeroepen de kostendelersnorm helemaal af te schaffen. Dat manifest is op 17 november aangeboden aan de politiek. 
betaalbaarheid
woningmarkt

De Woonbond is er voor huurders en hun organisaties!

Word nu lid en profiteer van alle voordelen