Draagvlak huurders voor energietransitie wankelt
Gistermiddag stuurde de Woonbond een brandbrief aan alle partijen in de Tweede Kamer. In de brief slaat de bond alarm over het afnemende draagvlak onder huurders voor de energietransitie.
Huurders verliezen vertrouwen
De energietransitie zorgt voor stijgende woonlasten voor huurders. En veel huurders worstelen nu al om de woonlasten te kunnen betalen. Bovendien betrekken verhuurders en gemeenten hun huurders veel te weinig bij de veranderingen. Huurders hebben al nauwelijks iets te zeggen over de energietransitie en dit dreigt nog minder te worden. Door deze twee ontwikkelingen raken ze hun vertrouwen in de energietransitie kwijt.
Afspraken niet nagekomen
In het Klimaatakkoord is in 2019 afgesproken dat alle woningen samen in 2050 klimaatneutraal zijn. De Woonbond staat hier achter. Maar in het Klimaatakkoord is ook afgesproken dat draagvlak onder bewoners noodzakelijk is en dat de energietransitie zonder toenemende woonlasten wordt uitgevoerd. Deze afspraak wordt nu voor huurders niet waargemaakt.
Noodsignaal voor rechtvaardige verduurzaming
Van alle kanten komen berichten bij de Woonbond binnen waarin huurders hun frustratie en wanhoop delen. De bond ziet dat het draagvlak afkalft. In de brandbrief roept de Woonbond de Tweede Kamer dan ook op dit noodsignaal serieus te nemen en het verduurzamingsbeleid rechtvaardiger te maken.
Problemen op veel plekken: huurders betalen
De Woonbond ziet op veel plekken dat verduurzaming oneerlijk en duurder is voor huurders:
- Warmtenetten: Huurders betalen jaarlijks bijna €830 aan vaste kosten, terwijl hun huurprijs niet lager ligt dan bij gasgestookte woningen. Daardoor betalen zij gemiddeld €370 per jaar extra.
- Warmte-Koude-Opslag (WKO): Door juridische constructies kunnen de eigenaren van deze energie-installaties tot €1.128 aan vaste kosten rekenen, terwijl de duurzame installatie wel meetelt voor de huurpunten. Hierdoor betalen huurders dubbel voor de installatie.
- Zonnepanelen: Door terugleverkosten en de aankomende afschaffing van de salderingsregeling zijn veel huurders met panelen vanaf 2027 slechter af dan huurders zonder zonnepanelen.
- Energieprestatievergoeding (EPV): Huurders in nul-op-de-meterwoningen betalen vaak €100 tot €160 EPV per maand. Bovendien betalen ze nu flink extra voor energielasten door de terugleverkosten van het grote aantal zonnepanelen op de woning. Daardoor is de woning niet woonlastenneutraal, zoals beloofd was.
- Energielabels: Nieuwe meetmethodes zorgen vooral bij appartementen voor hogere labels zonder dat de woning gerenoveerd is. En een hoger label geeft de woning meer huurpunten. Dit tast het vertrouwen van huurders in het labelsysteem aan.
Subsidies vooral naar koopsector
Woningcorporaties hebben met de Rijksoverheid afgesproken dat ze voorop zullen lopen in de energietransitie. Om dit te kunnen doen heeft de overheid de verhuurderheffing afgeschaft. De corporaties hebben al flinke stappen gezet, maar het geld raakt op. Ondertussen gaan de Rijkssubsidies vooral naar woningeigenaren.
De verduurzaming wordt nu grotendeels door verhuurders en huurders zelf betaald. En dat terwijl bijna 90% van de huishoudens met energiearmoede huurder is. – Zeno Winkels, directeur van de Woonbond
Zeggenschap huurders onder druk
Ook staan belangrijke rechten van huurders op de tocht. Het instemmingsrecht dreigt uitgehold te worden, zowel bij renovaties als bij warmtenetten. Terwijl dit een hele belangrijke manier is om te zorgen dat de renovatie redelijk is en draagvlak onder huurders heeft. “Zeggenschap is geen hinderpaal, maar een fundament onder een eerlijke energietransitie,” zegt Winkels.
Oproep aan Kamerleden
De Woonbond roept de leden van de Tweede Kamer op om:
- betaalbaarheid voor huurders centraal te stellen;
- zeggenschap te waarborgen;
- subsidies eerlijker te verdelen;
- zonnepanelen (weer) aantrekkelijk te maken voor huurders.