Het vrijdag gepresenteerde coalitieakkoord is allesbehalve een oplossing voor de wooncrisis. In plaats van ‘tien nieuwe steden’ kiest de nieuwe coalitie ervoor om de belangrijkste systeemfout in stand te houden: de hypotheekrenteaftrek voor woningbezitters blijft bestaan en tegelijkertijd blijft de coalitie de corporatiesector voor miljarden belasten. Jaarlijks gaat zo’n 12 miljard euro naar huiseigenaren, waarvan maar liefst 48% terechtkomt bij de hoogste 20% inkomens. Zeno Winkels, directeur van de Woonbond: ‘Dat heeft niets te maken met steun aan ‘middengroepen’. Dit is het in stand houden van een scheef en onrechtvaardig systeem, terwijl huurders steeds verder in de knel komen.’

Huurbescherming staat op de tocht

Om commerciële woningbeleggers te verleiden meer woningen te verhuren, aast de coalitie op het afbreken van de huurbescherming en het weer toestaan van woekerhuren. In het coalitieakkoord wordt gemeld dat de Wet Betaalbare Huur hiervoor dient te worden aangepast. Kortom, partijen die verdienen aan de wooncrisis worden ontzien; partijen die zich inzetten voor betaalbaar wonen krijgen niet voldoende steun. Ook financieel lijkt de aanpak van de wooncrisis voor de coalitie geen prioriteit te hebben. Ze besteden minder dan voorgaande kabinetten hieraan, slechts incidenteel en mondjesmaat.

Coalitie blijft corporaties voor miljarden belasten

Verder stelt de coalitie voor dat corporaties woningen verkopen, om voldoende geld te hebben voor hun nieuwbouwopgave en verduurzamingsopgave. Ondertussen blijft het Rijk via de winstbelasting geld weghalen uit de corporatiesector. Het gevolg laat zich raden: Een kleinere sociale huursector, minder nieuwbouw, minder verduurzaming en langere wachttijden voor sociale huurwoningen.

Inkomensafhankelijke huurverhoging opgevoerd

De jaarlijkse verplichte inkomenstoets voor sociale huurders die de coalitie voorstelt, biedt voor geen enkel probleem een oplossing. Want huurders die te veel zouden verdienen voor sociale huur, kunnen helemaal niet verhuizen, juist omdat er geen aanbod is. Het gevolg is dat zij een steeds groter deel van hun inkomen kwijt zijn aan huur, zonder perspectief op een andere woning.

Dakloze en thuisloze mensen buiten beeld

En het meest schrijnende: dak- en thuisloze mensen komen in het coalitieakkoord nauwelijks voor. ‘Hoe is het mogelijk dat de grootste slachtoffers van de wooncrisis volledig buiten beeld blijven? Dit laat zien hoe structureel het beleid tekortschiet. Een coalitieakkoord dat dak- en thuisloze mensen negeert, faalt op het meest fundamentele niveau’, aldus Winkels.

Fatsoen en optimistisme ver te zoeken in akkoord

Samengevat is de Woonbond zeer teleurgesteld over deze slechte voornemens van de coalitie. Winkels roept de Tweede Kamer dan ook met klem op om haar verantwoordelijkheid te nemen en dit beleid te corrigeren. Winkels: ‘Zonder ingrijpen dreigen huurders, woningzoekenden en dak- en thuisloze mensen opnieuw de rekening te betalen. De wooncrisis vraagt om visie, lef, investeringen en bescherming van bewoners. Niet om het verder uitkleden van huurbescherming en het in stand houden van wonen als aanjager van ongelijkheid. Waar is dat fatsoenlijke gezicht van het CDA gebleven? En waar zouden huurders en woningzoekenden volgens D66 precies optimistisch over moeten zijn, vraag ik mij af.’