Huurdersparticipatie: Puntje voor de bewoners
‘We hebben een bewonerscommissie opgericht toen bekend werd dat er wat zou gebeuren met de wijk’, vertelt Annette. In de huurdersparticipatie was ze aanvankelijk negatief over de plannen voor hun buurt. ‘We waren anti sloop. Wij wilden heel graag dat onze huizen werden opgeknapt. Maar door het hele traject zijn we eigenlijk best enthousiast geworden over de plannen.’
Annette en Anja zijn buren in ‘s Gravendeel op het Zuid-Hollandse eiland Hoeksche Waard. Anja woont 18 jaar in haar huurwoning, Annette net acht. ‘We zitten hier lekker. Je bent gehecht aan je buurt, aan je buren, aan de tuin’, zegt Anja. Annette voegt toe: ‘Je weet niet wat je terugkrijgt.’ Liever dan sloop wilden zij dat de woningen gerenoveerd zouden worden.
De eerste gesprekken tussen de bewonerscommissie en woningcorporatie HW Wonen gingen stroef. Al was iedereen het erover eens dat er iets aan de huizen moest gebeuren. ‘Ze zijn koud en tochtig’, zegt Anja. ‘Veel huizen hebben schimmel en vochtproblemen. Ze zijn niet geïsoleerd en de kozijnen zijn denk ik ook al 30, 40 jaar oud. De muur is wel een keer geïmpregneerd, maar dat is jaren geleden.’
Kamer inleveren
Als je de zolder en vloer kan isoleren, kom je al een heel eind, dachten Annette en Anja. Dat bleek niet helemaal zo te zijn. Annette: ‘Er komt veel meer bij kijken dan alleen isoleren. Vanuit de gemeente is er de eis dat een huis naar A+++ moet. Wat inhoudt dat er een warmtepomp in komt. En zo’n apparaat wat er dan bij komt, is te groot voor onze huizen. Dan moet je een kamer inleveren. Dat gaat natuurlijk niet.’
HW Wonen onderzocht of renovatie een optie was, en nam de bewonerscommissie mee in wat er dan moet gebeuren en wat het zou kosten. En ook wat andere opties zouden zijn. ‘We mochten meedenken over hoe we de buurt voor ons zouden zien’, vertelt Annette. ‘We hebben hier een molen staan en iedereen vond dat die molen een middelpunt moet blijven. De buurt heeft ook allemaal sluip-door-kruip-doorgangetjes, dus als het heel statisch zou worden, zou het ook niet passen. Daar hebben we over mee mogen denken.’
De bewoners vertelden wat ze belangrijk en leuk vinden aan hun buurt, een architectenbureau verzamelde alle input. Ze wilden bijvoorbeeld dat de huizen rondom de molen liefst maximaal twee woonlagen zouden hebben. Maar er moest ook verdichting komen, van de huidige 64 woningen naar 95. Bouw die appartementen dan in de buitenrand, opperden de bewoners, niet aan de kant van de molen.
Buurt samenstellen
In de maquette van de nieuwe buurt kon de bewonerscommissie vervolgens zelf schuiven met huizen. Anja: ‘Er was een plattegrond en ze hadden woningen van verschillende groottes gemaakt en rijtjeswoningen ook. We konden de buurt daarmee zelf samenstellen.’ Annette: ‘Uiteindelijk zie je het resultaat en denk je: ja, zo is het echt wel mooi. We werden gaandeweg enthousiast over hoe het eruit gaat zien. Het zal best wel ergens afwijken, het is natuurlijk nog de vraag of het echt wordt zoals het er nu ligt, maar ik heb er vertrouwen in.’
De bewonerscommissie adviseerde positief over de sloopplannen van de buurt. In het vervolgtraject stemmen ze nog het sociaal plan af, met onder andere de verhuisregeling. Over anderhalf jaar moeten alle bewoners verhuisd zijn en kunnen de sloop en nieuwbouw beginnen. ‘We krijgen voorrang als we willen terugkeren in een nieuwe woning hier’, zegt Annette. ‘Natuurlijk, het is hartstikke waardeloos dat je moet verhuizen en als je terug wil komen moet je twee keer verhuizen. Maar een nieuw huis is ook best heel leuk.’