In de politiek is veel aandacht voor bestrijding van netcongestie en de belasting van het elektriciteitsnet. Omdat een energiedisplay gekoppeld kan worden aan de actuele stroomprijzen én informatie geeft wanneer zonnepanelen stroom leveren, kan deze huishoudens ook helpen om slim met elektriciteit om te gaan. Daarbij geldt dat elke besparing op stroomverbruik bijdraagt aan minder druk op het net.

Groot effect, maar niet voor iedereen hetzelfde

De onderzoekers concluderen dat directe feedback op energieverbruik via een energiedisplay een bruikbaar en goedkoop hulpmiddel is om energieverbruik te verlagen. Met een display dat zichtbaar in huis staat, bespaart een huishouden gemiddeld €80 per jaar. De besparingen zijn bovendien het grootst in het stookseizoen (oktober–maart), wanneer de energierekening voor veel huishoudens het zwaarst weegt.

Opvallend is dat uit het onderzoek blijkt dat er ook huishoudens zijn die door het energiedisplay juist méér energie gaan gebruiken. Dit zijn huishoudens die een besteedbaar inkomen rond het sociaal minimum hebben. De Woonbond ziet hierin een signaal dat energiearmoede soms verborgen kan zijn: mensen die uit angst voor een onbetaalbare energierekening al extreem weinig stoken, kunnen door betere informatie óók keuzes maken die juist leiden tot meer comfort (bijvoorbeeld weer gezonder verwarmen) in plaats van verdere bezuinigen.

Onderzoekers: “Combineer energiedisplay met begeleiding”

De onderzoekers adviseren om energiedisplays toe te voegen aan bestaande programma’s voor energiebesparing bij huishoudens, zoals energiecoaches en energiefix-teams van gemeenten en corporaties. Ervaringen uit het landelijke project Slimmer met je Energie, waaraan circa 100 organisaties deelnamen en naar schatting 70.000 huishoudens werden bereikt, blijkt dat energiedisplays het beste werken als ze gecombineerd worden met begeleiding, aanvullende maatregelen zoals tochtstrips en radiatorfolie, en nazorg. Dit wordt bevestigd door het onderzoek van de Tilburg University.

Oproep aan kabinet: maak opschaling mogelijk

De Woonbond roept het Rijk op om de inzet van energiedisplays breder te ondersteunen. Volgens de Woonbond liggen er concrete kansen om opschaling te versnellen. Energiedisplays kunnen een rol vervullen in bestaande overheidsprogramma’s en issues waar de overheid mee worstelt, zoals energiearmoedebestrijding, netcongestie en het (voor met name huurders) betaalbaar en aantrekkelijk houden van zonnepanelen.

Energiearmoede komt onder huurders veel vaker voor dan onder kopers: 9 op de 10 huishoudens die de energierekening niet kan betalen, is huurder. Met een energiedisplay kunnen zij bewustere keuzes maken. Ze besparen daarbij soms juist niet op energie, maar kiezen bewust voor meer comfort. Dit heeft grote gezondheidsvoordelen, waar zowel voor de bewoners als voor de overheid ook een financiële kant aan zit.

Daarnaast kan een energiedisplay helpen om stroom te gebruiken op het moment dat het elektriciteitsnet zwaarder wordt belast, o.a. doordat er veel zonnestroom aan het net wordt geleverd. Er zijn energiedisplays waar je de actuele stroomprijzen (die laag of negatief zijn als er veel aanbod is) op kunt zien. Op energiedisplays kun je ook zien wanneer je eigen zonnepanelen stroom opwekken en je energie teruglevert aan het net. Deze stroom kan je door de terugleverkosten en na het wegvallen van de salderingsregeling beter direct gebruiken.

Zeno Winkels, directeur van de Woonbond: “Dit onderzoek laat zien dat een energiedisplay een praktisch hulpmiddel is dat echt tot lager energieverbruik kan leiden. Toch hoeft energie besparen niet het enige doel te zijn. Bij huishoudens in energiearmoede komt de keuze om weer normaal en gezond warm te wonen terug in beeld.”

Noot voor de redactie

Het onderzoek is uitgevoerd door Tilburg University (Tilburg Sustainability Center) en maakte gebruik van een grootschalige onderzoeksopzet met controlegroepen en werkelijke verbruiksdata. Het onderzoeksrapport “Van inzicht naar besparing: De impact van energieverbruiksfeedback bij huishoudens met een lager inkomen” is op 27 mei 2026 gepubliceerd.