Meteen naar de content

Huurders melden niet: hoe doorbreek je de stilte?

Huurpeil Veel misstanden in particuliere huur worden niet gemeld, blijkt uit de evaluatie van de Wet goed verhuurderschap. Woningnood en afhankelijkheid maken huurders voorzichtig. Hoe doorbreek je die stilte?
Illustratie van man die moet zwijgen tegen zijn zin

Tekst Femke Noordink

De Wet goed verhuurderschap, die toenmalig minister voor Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening Hugo de Jonge in juli 2023 optuigde, biedt op papier betere bescherming aan huurders. Maar met name kwetsbare groepen zoals studenten en arbeidsmigranten lijken misstanden niet altijd te melden, zo concludeert de wetsevaluatie van september 2026. En als een groeiende groep huurders ervaart dat je beter kunt zwijgen dan je recht halen, raakt dat de positie van huurders in de hele sector.

Hoever misstanden kunnen gaan, blijkt wel uit de dagelijkse praktijk van jurist Yoeri Delfstra. Zijn organisatie, Robin Hood Legal uit Groningen, staat huurders bij, als juridisch dienstverlener gespecialiseerd in het huurrecht. Oprichter Delfstra ziet soms bizarre situaties. ‘Een aantal huurders werkte niet mee aan een opgelegde verduurzaming in hun pand. Dat recht hadden ze in deze situatie, de toestemming van 70 procent van de huurders ontbrak. De nieuwe installatie zou hen veel korter van warm water voorzien.’ De verhuurder besloot de huurders daarop een lesje te leren: een jaar lang kwam er alleen nog koud water uit de kraan. ‘Een bijzondere zaak.’

Angst voor consequenties

Ook ziet hij chronisch achterstallig onderhoud, discriminatie, of huisbazen die hun huurders onder financiële druk zetten. Ook valse facturen of onverklaarbare kosten komen regelmatig voorbij. Malafide verhuurders leggen daarbij een grote creativiteit aan de dag. Zo werd bij een groot wooncomplex van 435 woningen in Groningen ieder jaar een bijdrage aan de gezamenlijke fitnessruimte in rekening gebracht. De verhuurder tuigde daarvoor een financiële constructie op, aan de hand van een eigen stichting. Hij was eigenaar van de ruimte, maar verhuurde die heen en weer met de stichting om kunstmatig extra kosten te creëren. In die gelduitwisseling ontstond ineens 35.000 euro aan huur voor de ruimte, naast de afschrijving voor de fitnessapparatuur, die op de huurders werd verhaald. Delfstra: ‘Wie bedenkt zoiets? Onze mond valt soms open van verbazing.’

Ook al geeft de Wet goed verhuurderschap duidelijke regels waar verhuurders zich aan moeten houden, het heeft nog niet alle misstanden ingedamd, en veel huurders blijven zwijgen. Volgens de wetsevaluatie durven met name studenten en kwetsbare groepen geen melding te doen uit angst voor negatieve consequenties. Voor arbeidsmigranten speelt de afhankelijkheid van werkgevers en huisvesters een grote rol. Delfstra herkent dat patroon. Hij noemt als andere factor dat huurbazen met weinig panden dicht op de mensen staan die van ze huren. ‘Die staan heel snel bij je op de stoep.’ Dat kan meldingsangst ook in de hand werken.

De verhuurder besloot de huurders een lesje te leren: een jaar lang kwam er alleen nog koud water uit de kraan

Huurrechtjurist Yoeri Delfstra

Bij huurder Maaike, die hier voor de zekerheid een gefingeerde naam heeft, ging haar huisbaas verder dan de stoep. Zij was blij toen ze in februari 2025 een woonruimte vond voor haar en haar kind, na negen jaar in een chaletje van 35 vierkante meter, waar ze de helft van het jaar niet mocht verblijven. De verhuurder woonde in hetzelfde pand en zou het officieel splitsen. Maar die aanvraag trok hij stiekem in. ‘Iedere dag stond hij in mijn hal. Hij kon zo binnenkomen in de ruimtes waar mijn minderjarige kind en ik woonden.’ Dat voelde kwetsbaar.

De rol van de gemeente

Intimidatie is volgens de wetsevaluatie de meest genoemde misstand bij de verhuur van woningen, maar gemeenten worstelen met het opbouwen van bewijslast. Bewust kwaadwillende verhuurders trekken zich weinig van de regels aan en opereren in een ‘parallel circuit’ buiten het zicht van de overheid.

Daarnaast moeten alle gemeenten weliswaar een meldpunt hebben, om huurders te beschermen. Maar zij geven aan dat het aantal meldingen lager is dan zij op voorhand hadden verwacht. De meldpunten zijn niet altijd gemakkelijk te vinden op gemeentelijke websites, en er bestaan dikwijls verschillende benamingen.

Negatieve ervaringen

Bij Maaike was de angst in eerste instantie ook te groot om een melding te doen. Ze kwam online ook veel negatieve ervaringen tegen. ‘Ik las verhalen van mensen die hun gemeente belden om hulp omdat de verhuurder zich niet aan bepaalde regels hield. De gemeente moet dan handhaven, en kunnen de situatie soms niet verhelpen. Met als uitkomst dat je je woonruimte verliest, als er geen vergunning is bijvoorbeeld.’

De makelaar die belast is met de verhuur van haar woning dreigde er ook mee: ‘Als je dit gaat melden, moet je er misschien uit’, zei die. Maaike: ‘Dan durf je niks. En dat is een gekke positie. Want je wil heel graag je grens aangeven, maar je zit helemaal klem. Dat heeft me echt nachtmerries gegeven.’

De afhandeling van meldingen speelt ook een rol bij de terughoudendheid van huurders, meent Delfstra. ‘Op het moment dat een gemeente pas na twee weken belt, vraag je je af hoe belangrijk het wordt gevonden. En na een melding valt het vanuit de huurder vaak stil. Soms vraagt de gemeente ook een overweldigende hoeveelheid aan bewijs.’ Bewijs dat er vaak niet, of nog niet, is. ‘Dat werpt een hoge drempel op en geeft je als huurder het idee dat de lat hoog ligt en je daar niet aan kunt voldoen.’

Yoeri Delfstra zegt dat gemeenten er kort op moeten zitten, direct bellen voor een afspraak en de huurder met maatwerk bedienen. ‘Dat vergt wel veel van de gemeente, die er vaak niet de bezetting voor heeft. Het boetesysteem zou voor een hogere bezetting kunnen zorgen.’

Contrast: Utrecht en Rotterdam

Een opvallend contrast is dat tussen Utrecht en Rotterdam. Utrecht schreef in heel 2025 één boete uit en gaf zes waarschuwingen. De stad ontving relatief weinig meldingen, 197 in dat jaar, meldt de NOS. Een afstudeeronderzoek voor de gemeente Utrecht dat afgelopen zomer is afgerond bevestigt dat huurders met reden zwijgen. Er is sprake van een ‘lage bekendheid van het meldpunt en tegelijkertijd een terughoudendheid om melding te maken vanwege de angst voor verlies van woonruimte.’

Het college van B&W geeft aan hun huidige, milde werkwijze te gaan evalueren. Ze leggen contact met Rotterdam om te leren van hun harde aanpak. Die stad deelt minder waarschuwingen uit, maar beboet direct. In 2025 legde Rotterdam 25 sancties op, variërend van 1000 tot enkele tienduizenden euro’s per overtreding. De havenstad gaat actiever achter meldingen aan en kreeg in dat jaar 667 meldingen binnen.

Als de gemeente niet streng handhaaft, blijven huurders dus uit angst zwijgen omdat een melding ‘toch geen zin heeft’ of risicovol is. Huurder Maaike deelt die roep om daadkracht: ‘Het zou fijn zijn als gemeenten meer gaan staan voor de huurders en tools krijgen om echt voor ze op te komen. Dat ze verhuurders kunnen aanpakken, in plaats van dat huurders de dupe worden.’ Toch kunnen verschillende wetten wel positief hebben bijgedragen, aldus Delfstra: ‘Een aantal jaar geleden was er naar mijn idee meer angst om eruit gezet te worden. Vroeger wisten huurders hun rechten en plichten niet precies. Dat is nu beter.’

Collectieve kracht

Maaike deed eerst ook geen melding omdat ze er alleen voor stond. Dat is vaker het geval bij particuliere huurders, en dat roept parallellen op met het ontstaan van de huurdersbeweging in de jaren zestig en zeventig in Nederland. Bewoners hadden weinig formele invloed. Door zich te organiseren beschikken vooral corporatiehuurders nu over iets wat toen is bevochten: erkende huurdersorganisaties, overlegrechten, inspraak en toegang tot bestuurders via de Overlegwet. Particuliere huurders zijn afhankelijker van partijen die veel macht hebben. Ze hebben minder vaak een georganiseerde vertegenwoordiging en bevinden zich door de extreem krappe huizenmarkt per definitie in een kwetsbare positie.

Hoe doorbreek je dat? Yoeri Delfstra: ‘Door een groepsgevoel te creëren. Met meerdere mensen, of met ons.’ Robin Hood Legal gaat doelgericht te werk om collectieven te smeden. ‘Als we een verhuurder op het spoor zijn die ieder jaar 400 euro te veel in rekening brengt aan servicekosten, dan sturen we alle huurders een gerichte brief. Daar staat in wat er niet goed gaat en wat de huurder ertegen kan doen.’ Soms sluiten twintig huurders zich dan aan, en soms 250.

Ook Maaike raadt zwijgende huurders aan om toch actie te ondernemen. ‘Zoek hulp van een partij, zoek ondersteuning. Laat je contract heel goed nakijken van tevoren. Eigenlijk moet je alles tot in detail zwart op wit hebben. Je kunt ook dossiers opvragen bij de gemeente, waarin je kan zien of alles klopt.’ Zelf startte ze inmiddels met hulp van Robin Hood drie zaken op bij de Huurcommissie. ‘Nu sta ik sterk.’  

Belangrijkste uitkomsten evaluatie

Voor de evaluatie van de Wet goed verhuurderschap spraken de onderzoekers met 24 gemeenten en 25 belangenorganisaties. Uit het rapport van september 2026 komen de volgende hoofdpunten naar voren:

  • Het aantal meldingen valt bij de meeste gemeenten lager uit dan verwacht. Veel huurders, met name studenten en arbeidsmigranten, durven geen melding te doen uit angst voor negatieve consequenties.
  • Gemeentelijke meldpunten zijn voor huurders vaak lastig vindbaar op websites, mede door het gebruik van wisselende benamingen of specifieke zoektermen.
  • Gemeenten delen in de praktijk nog beperkt zware sancties uit. Meldingen worden vaak afgedaan met gesprekken en waarschuwingen. Ook is er soms een gebrek aan handhavingscapaciteit.
  • Bij hardnekkige problemen zoals intimidatie en woondiscriminatie worstelen gemeenten met de complexe bewijsvoering, waardoor bestuursrechtelijk optreden lastig is.
  • Malafide verhuurders passen zich relatief eenvoudig aan de formele regels aan op papier, bijvoorbeeld via ingewikkelde verhuurconstructies, zonder hun feitelijke gedrag te veranderen.

Dit artikel is verschenen in Huurpeil 4 van 2026.

Over Huurpeil

Over Huurpeil

Huurpeil, vakblad voor de huursector, informeert breed en diepgaand over ontwikkelingen in de huursector en het huurderswerk.