Geen boetes meer voor dakloze buitenslapers

De gemeente Amsterdam stopt per direct met boetes uitdelen aan dakloze en thuisloze mensen die op straat slapen. Een belangrijke stap richting een menswaardiger aanpak van dakloosheid. Burgemeester Femke Halsema schrijft in een brief aan de gemeenteraad dat het uitdelen van boetes niet werkt: ze worden vaak niet betaald, stapelen zich op door aanmaningen, en brengen mensen verder in de problemen. Bovendien leidt het niet tot minder overlast.
Amsterdam stopt met boetes, zet in op zorg
In plaats van te straffen, kiest Amsterdam nu voor zorg en begeleiding. Buitenslapers worden in beeld gebracht en doorverwezen naar hulpverlening. De bepaling die het slapen in de openbare ruimte verbiedt, wordt geschrapt uit de Algemene Plaatselijke Verordening (APV). De GGD krijgt een rol in het ingrijpen bij mensen die zorg blijven weigeren en veel overlast veroorzaken.
Dakloze mensen vragen om oplossingen, geen straf
De Woonbond juicht deze koerswijziging toe. Zeno Winkels, directeur van de Woonbond: ‘Het criminaliseren van dakloosheid is niet alleen ineffectief, maar ook onmenselijk. Niemand kiest ervoor om op straat te slapen. Het is aan de overheid om te zorgen dat dat ook niet hoeft.’
Tussen wal en schip door verdeeld beleid
Tegelijkertijd laat deze situatie zien dat er iets fundamenteel misgaat in hoe we in Nederland met dakloosheid omgaan. Dakloosheid wordt in Nederland vaak gezien als een zorgprobleem: mensen zonder huis zijn vooral aangewezen op hulpverleners. Maar in de kern is het een woonprobleem. Mensen hebben simpelweg geen plek om te wonen. Doordat verschillende overheidsinstanties verantwoordelijk zijn voor afzonderlijke onderdelen van het probleem, ontbreekt vaak een samenhangende aanpak, waardoor mensen tussen wal en schip raken. Het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport richt zich op opvang en begeleiding, terwijl het Ministerie van Binnenlandse Zaken (BZK) verantwoordelijk is voor volkshuisvesting, maar niemand pakt het hele probleem aan. Daardoor blijven mensen soms jarenlang zonder perspectief op een eigen plek om te wonen.
Urgentie voor dakloze gezinnen in wet Regie
Vorige week heeft de Tweede Kamer ingestemd met een wijziging in de Wet versterking regie volkshuisvesting, waardoor alle dakloze gezinnen met minderjarige kinderen voortaan urgentie krijgen voor een sociale huurwoning. Tot nu toe kregen alleen mensen die uit de opvang kwamen voorrang, terwijl veel gezinnen in onzekere situaties verblijven, bijvoorbeeld op de bank bij familie, op vakantieparken of in tijdelijke onderkomens. Dankzij deze wetswijziging krijgen ook deze gezinnen nu recht op voorrang.