Afspraken voor nieuwbouw sociale huur te vrijblijvend

Begin 2025 waarschuwde de Woonbond al dat in de Regiewet geen duidelijke regels staan die leiden tot meer sociale huur. Later dat jaar is de wet aangenomen in de Tweede en Eerste Kamer. In december 2025 stuurde minister Mona Keijzer een voorstel naar de Tweede Kamer waarin staat hoe de wet uitgevoerd moet worden. Op twee belangrijke punten schiet dit zogeheten ‘ontwerpbesluit’ tekort.

Geen duidelijke instructie voor alle gemeenten

Wat ontbreekt is een eenduidige instructie voor alle gemeenten. Gemeenten krijgen óf een opdracht om sociale huur te bouwen, óf om woningen in het middensegment te realiseren. Pas op regionaal niveau moet dit optellen tot minimaal 30 procent sociale huur en tweederde betaalbare nieuwbouw. Dit leidt tot onduidelijkheid, vertraging en bestuurlijke chaos. Ondertussen blijven woningzoekenden wachten.

Sociale huur groeit onvoldoende en bouw vertraagt

Daarnaast zorgen wet en ontwerpbesluit er niet voor dat de voorraad sociale huurwoningen daadwerkelijk groeit. In veel gemeenten bestaat nieuwbouw vooral uit vervangende bouw: oude sociale huurwoningen worden gesloopt en vervangen, zonder dat de totale voorraad toeneemt. Het gevolg is dat gemeenten als Vlaardingen, Zaanstad, Nijmegen, Enschede en Helmond door dit voorstel van de minister vooral woningen voor hogere inkomens moeten bouwen. Terwijl juist daar de behoefte aan betaalbare huur groot is.

Woonbond stuurt Kamerleden oproep en alternatief

De Tweede Kamer behandelt de Wet versterking regie volkshuisvesting binnenkort opnieuw. Aanleiding daarvoor is een andere aanpassing, maar de Woonbond roept Kamerleden op om het ontwerpbesluit hierbij te betrekken en te kiezen voor een systeem dat wél werkt. In de brief die Woonbonddirecteur Zeno Winkels aan de Tweede Kamerleden stuurde noemt hij het alternatief dat eerder al gepresenteerd is. Het gaat om het breed gedragen voorstel samen met Aedes, VNG en IPO: elke gemeente bouwt minimaal 30 procent sociale huur en minimaal twee derde betaalbaar.

Straf voor gemeenten die extra betaalbaar bouwen?

Een andere grote zorg van de Woonbond is dat gemeenten die méér betaalbare woningen bouwen dan voorgeschreven, mogelijk worden teruggefloten of zelfs financieel gestraft. Die suggestie staat in het voorstel van de minister. In de brief aan de Tweede Kamerleden noemt Woonbonddirecteur dit onacceptabel.