Te hoge huren, maar handhaving blijft achter

Sinds de Wet betaalbare huur kunnen gemeenten optreden tegen verhuurders die méér huur vragen dan wettelijk is toegestaan. Maar in Rotterdam komt die handhaving nog moeizaam op gang, blijkt uit recent onderzoek van de Rotterdamse Rekenkamer.

Nog maar 34 keer huurverlaging

In bijna twee jaar tijd zijn na ingrijpen van de gemeente slechts 34 huren verlaagd. Dat is opvallend, omdat de gemeente vermoedt dat alleen al in de Rotterdamse wijk Carnisse 62 procent van de huurders te veel huur betaalt. In die wijk staan veel particuliere huurwoningen.

Huurders bang voor verhuurder

Een belangrijk probleem is dat huurders niet altijd melding durven te doen. Volgens de Rekenkamer geldt: ‘hoe slechter het gedrag van de huisbaas, hoe lager de meldingsbereidheid van huurders.’ Dat is wrang. Juist huurders die de bescherming van de wet het hardst nodig hebben, durven er soms geen gebruik van te maken. De Rekenkamer vindt daarom dat Rotterdam niet alleen moet wachten op meldingen van huurders. De gemeente kan ook zelf controleren of verhuurders zich aan de regels houden, bijvoorbeeld met steekproeven.

Ook andere steden worstelen met handhaving

Rotterdam staat hierin niet alleen. Uit een eerdere inventarisatie van vakblad Binnenlands Bestuur blijkt dat meer grote steden moeite hebben met de handhaving van de Wet betaalbare huur. Ook daar speelt angst onder huurders een rol. De gemeente Eindhoven liet bijvoorbeeld weten dat huurders ‘bang zijn voor represailles’. In Arnhem leidde gemeentelijk ingrijpen slechts drie keer tot een huurverlaging.

Cijfers laten niet alles zien

De onderzoeken van de Rekenkamer en Binnenlands bestuur kijken naar wat gemeenten zelf via handhaving tegen te hoge huren doen. “Maar huurders kunnen ook op andere manieren een lagere huur krijgen”, vult Woonbondmedewerker Marcel Trip aan. “Ze kunnen hulp vragen aan een lokaal huurteam of naar de Huurcommissie stappen. Dankzij de Wet betaalbare huur kunnen meer huurders hier terecht”. De huurverlagingen die daar het gevolg van zijn tellen niet mee in de cijfers over gemeentelijke handhaving. In Tilburg werd de huur bijvoorbeeld 323 keer verlaagd na hulp van een lokaal huurteam of de Huurcommissie.

Wet heeft normerend effect

Daarnaast wijst Trip er op dat de Wet betaalbare huur een normerend effect heeft. “Er zijn natuurlijk ook verhuurders die zich wél aan de wet houden en een nette huurprijs vragen. Het effect van de wet is daarmee groter dan alleen het resultaat door gemeentelijk handhaving.” Toch laten beide onderzoeken volgens de Woonbond wel duidelijk zien dat de handhaving een stuk actiever kan.

Huurregister helpt bij handhaving

Een landelijk huurregister kan helpen bij de handhaving. In zo’n register komen gegevens over huurwoningen en huurprijzen te staan. Gemeenten krijgen daardoor beter zicht op verhuurders die mogelijk te veel huur vragen. Met die informatie kunnen gemeenten zelf controles uitvoeren, zonder te hoeven wachten tot huurders zelf een melding doen. Ook kan een huurregister helpen bij het werken met verhuurvergunningen. Verhuurders die zich stelselmatig niet aan de regels houden, kunnen dan harder worden aangepakt.

Woonbond groot voorstander van register

De Woonbond is daarom een groot voorstander van een landelijk huurregister. Ook de Rotterdamse Rekenkamer pleit hiervoor. Een goed huurregister maakt handhaving eenvoudiger en helpt voorkomen dat huurders meer betalen dan wettelijk is toegestaan.